ادبیات پهلوانی

ادبیات پهلوانی

نقد شخصیت کیخسرو بر اساس نظریه آبراهام مزلو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری زبان و ادبیات فارسی و شاغل آموزش و پرورش دزفول (نویسندۀ مسئول).
2 استادیار روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول.
3 کارشناس ارشد مشاوره و راهنمایی، شاغل آموزش و پرورش دزفول.
چکیده
روان‌شناسان انسانگرا، در نظریه‌های خود، برخلاف رفتارگرایان و روان‌کاوان، نگرشی مثبت و غایی نسبت به انسان دارند. در این پژوهش با توجه به تجربه‌های عرفانی و کمال‌طلبانة کیخسرو در نظر داریم نگاهی روان‌شناختی به زندگی و رفتار او داشته باشیم و ویژگی‌های رفتاری او را با نظریه سلسله مراتب نیازهای آبراهام هارولد مزلو انطباق دهیم و او را به عنوان فردی که به مرحلة خودشکوفایی رسیده، معرفی کنیم. در این بررسی او با شش ویژگی افراد خودشکوفا از جمله؛ مسأله‌مداری، علاقة اجتماعی، تجربیات والا و عرفانی، روابط بین فردی عمیق و صمیمانه، ساختار منشی دمکراتیک و کناره گیری و خلوت گزینی هماهنگی دارد.
کلیدواژه‌ها

  1. اتکینسون، ریتا. ال و دیگران. (1390)، زمینه روان‌شناسی هیلگارد، ترجمه: محمدنقی براهنی و دیگران، تهران: رشد، چاپ پانزدهم. 
  2.  استوارت، ویلیام. (1386)، دایره‌المعارف مشاوره، ترجمه: شکوه نوابی‌نژاد، نشر علم: تهران، چ اول.
  3.  براهنی، محمدنقی و همکاران. (1386)، واژه‌نامه روان‌شناسی، تهران: انتشارات فرهنگ معاصر، چاپ چهارم.
  4.  برونو، فرانک. (1384)، فرهنگ توصیفی روان‌شناسی، ترجمه: فرزانه طاهری و مهشید پاشایی، انتشارات ناهید، تهران، چ سوم.
  5. بهار، مهرداد. (1376)، پژوهشی در اساطیر ایران، چ 2، تهران: آگاه.
  6.  بهرامی، احسان. (1369)، فرهنگ واژه‌های اوستا، تهران: نشر بلخ.         
  7.  پارسا، محمد. (1372)، زمینه روان‌شناسی (روان‌شناسی عمومی)، تهران: مؤسسه انتشارات بعثت، چاپ هشتم.
  8.  پروین، لارنس اِ. (1372)، روان‌شناسی شخصیّت، ترجمه: محمدجعفر جوادی و پروین کدیور، ، تهران: انتشارات فرهنگی رسا، چ اول..
  9. حمیدیان، سعید. (1387)، درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی، تهران: انتشارات ناهید، چاپ سوم.
  10.  دبیرسیاقی، سیّدمحمد. (1387)، برگردان روایت‌گونة شاهنامه‌ فردوسی به نثر، تهران: نشر قطره، چاپ هشتم.
  11.  سهروردی، شهاب‌الدین یحیی. (1380)، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، 3 ج، تصحیح و تحشیه و مقدمه سید حسین نصر و مقدمه و تجزیه و تحلیل فرانسوی هنری کربن، چاپ سوم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی.
  12. شولتز، دوان. (1383)، نظریه‌های شخصیّت، ترجمه: یوسف کریمی و همکاران، تهران: نشر ارسباران، چ چهارم.
  13.  ............، .........، (1384)، روان‌شناسی کمال (الگوهای شخصیت سالم)، ترجمه: گیتی خوشدل، چاپ 12، تهران: نشر پیکان.
  14. فردوسی، ابوالقاسم. (1388)، شاهنامه، جلد 1، 2 و 3، به کوشش سید محمد دبیرسیاقی، نشر قطره، تهران، چاپ دوم.
  15. فردوسی، حکیم ابوالقاسم. (1374)، شاهنامه فردوسی، جلد 1- 4، تصحیح ژول مول، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ ششم.
  16.  سیاسی، علی‌اکبر. (1389)، نظریه‌های شخصیّت یا مکاتب روان‌شناسی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سیزدهم.
  17. شارف، ریچارد اس. (1387)، نظریه‌های روان‌درمانی و مشاوره، ترجمه: مهرداد فیروزبخت، تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چاپ چهارم.
  18.  شفیع آبادی، عبدالله. (1385)، نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ دوازدهم.لو،
  19.  شاملو، سعید. (1390)، مکتب‌ها و نظریه‌ها در روان‌شناسی شخصیّت، تهران: انتشارات رشد.          
  20. کریمی، یوسف. (1380)، روان‌شناسی شخصیّت، تهران: مؤسسه نشر ویرایش، چاپ هفتم.
  21. کُری، جرالد. (1387)، نظریه و کاربست مشاوره و روان‌درمانی، ترجمه: یحیی سید محمدی، تهران: انتشارات ارسباران، چ دوم. 
  22. مزلو، آبراهام هارولد. (1372)، انگیزش و شخصیت، ترجمه: احمد رضوانی، چاپ سوم، مشهد: آستان قدس رضوی.
  23.  .......، ......................، (1386)، زندگی در اینجا و اکنون(هنر زندگی متعالی)، ترجمه: مهین میلانی، چاپ دوم، تهران: انتشارات فراروان.
  24.  هرسن، مایکل- ترنر، ساموئل ام. (1388)، مصاحبه تشخیصی، چ 4، ترجمه: سعید شاملو، محمدرضا محمدی، تهران، انتشارات رشد.
  25.  اسدالهی، خدابخش، (1387)، «فروغ فرخزاد و نظریه خودشکوفایی آبراهام مزلو»، نشریه علوم انسانی دانشگاه الزهرا، شماره 74، زمستان 87، صفحه 1-20.
  26.  اسماعیل‌پور، ابوالقاسم. 1389، «اسطوره کیخسرو در شاهنامه»، بخارا، سال سیزدهم، شماره 76، مرداد و شهریور 1389.
  27.  بهره ور، مجید، (1388)، «بازخوانی زندگینامه مولوی با نظر به سلسله مراتب نیازهای مزلو»، مطالعات عرفانی، شماره 10، پاییز و زمستان 88، صفحه 78-118.
  28. قائمی، فرزاد، (1389)، «تحلیل داستان کیخسرو در شاهنامه بر اساس نقد اسطوره‌ای»، پژوهش‌های ادبی، شماره 27، بهار 1389، صفحه 77-100.
  29.  هربرت، ال پتری، (1382)، «آبراهام مزلو و خودشکوفایی»، ترحمه: جمشید مطهری طشی، معرفت: شماره 62، شهریور 82، صفحه 94-100.
  30.  همدانی، امید، «حماسه، اسطوره و تجربة عرفانی: خوانش سهروردی از شاهنامه»، فصلنامه نقد ادبی، سال دوم، شماره 7(38)، پاییز 1388، 137- 163.َ