ادبیات پهلوانی

ادبیات پهلوانی

جستاری در هستۀ حماسۀ بهارات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار رشته ادیان دانشگاه لرستان
چکیده
این مقاله در مجالی مغتنم می‌کوشد با روش دین‌پژوهی و به‌شیوۀ توصیف و تحلیل، هستۀ حماسۀ بهارات را به بازگفت آورد. بی‌گمان طرح چنین مسئله‌ای نیاز به بررسی تحلیلی حماسه و نیز معرفی جایگاه متن مهابارات بزرگ‌ترین حماسۀ هندوان دارد. بررسی این متن بیانگر آن است که همچون حماسه‌های باستانی دیگر این خدایان و آدمیان هستند که در رزمی آشکار به نبرد برمی‌خیزند تا در جنگی تمام‌عیار که به‌گونۀ حماسه (دلاوری و مردانگی در کارزار) انجام می‌گیرد؛ حقیقت را کشف یا اثبات کنند.
گذشته از صورت پیدای حماسه که حکایت از جنگ با همۀ خشکی و خشونتش دارد؛ به‌زودی چهرۀ پنهان آن نیز هویدا می‌شود. نبردی بی‌امان در شمایل بی‌باکی و ازخودگذشتگی، از پی دفاع و برپایی از حقیقتی محتوم‌انجام، و با دستیابی به خودسازی و دیگرسازی فرجام می‌گیرد. در این نبرد، اهوراییان به یاری ایزدان، فرشتگان و اصولاً موجودات ماوراءالطبیعه در سلوکی عقلی و فعلی علیه اهریمنان تلاش می‌کنند تا به آرمان‌های ستوده و سپید (مقدس) دست یابند. ازاین‌رو می‌توان گفت این حماسه حکایت تلاش مردمان برای دستیابی به اخلاق و تقدس است. بهارات گزارش نبرد استراتژیک خدایان و آدمیان نیک‌خوی با دیوان و آدمیان بدخوی برپایۀ ایدوئولوژی هندوان است.
کلیدواژه‌ها

  1. آشتیانی، (جلال الدین آشتیانی)، (1386)، عرفان(بخش وداها و بخش ودانتا)، چاپ دوم، تهران، شرکت سهامی انتشار.
  2. ابن اثیر،(عزالدین)،(1374)، تاریخ کامل، دکتر سیدمحمدحسین روحانی، چاپ دوم، تهران، انتشارات اساطیر.
  3.  بهار، (مهرداد)، (1385)، ادیان آسیایی، چاپ اول، تهران، نشر چشمه.
  4.  داراشکوه،(محمد)،(1340)، سر اکبر(اوپانیشاد)، دکتر تاراچند و سیدمحمدرضا جلالی نائینی، چاپ نخست، تهران، چاپ تابان.
  5.  دهخدا،(علی اکبر)، (1373)، لغت نامه دهخدا، چاپ نخست، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
  6.  شایگان،(داریوش)، (1362)، ادیان و مکتب های فلسفی هند، چاپ سوم، تهران، انتشارات امیرکبیر.
  7.  کریشنان،(سرو پالی رادها)، (1387)، تاریخ فلسفه شرق و غرب، چاپ سوم، تهران، انتشارات علمی فرهنگی.
  8. فردهلم،(هاردی)، (1385)، ادیان آسیا، عبدالرحیم گواهی، چاپ سوم، تهران، دفتر نشر فرهنگی اسلامی.
  9. قزوینی،(میر غیاث الدین علی)، (1359)، بهارات، سیدمحمدرضا جلالی نائینی، چاپ نخست، تهران، کتابخانه ی طهوری.
  10. ورونیکا،(ایونس)، (1381)، اساطیر هند، باجلان فرخی، چاپ دوم، تهران، انتشارات اساطیر.
  11.  ابن فارس زکریا،(ابوالحسین احمد)، (1429ه ق )، مقاییس اللغه، الطبعه الأولی، بیروت، لبنان، دارالاحیاء، التراث العربی.
  12. أنیس،(الدکتور ابراهیم)، ( 1392 ه ق)، المعجم الوسیط، الطبعه الثانیه، استانبول، ترکیا، المکتبه الاسلامیه. 
  13. 13- cush,(Denis),(2008),Encyclopedia of hindvism. London, Routled ltd.
  14. 14-  agannathan, (shakunthala), (1984), Hinduism an Introduction,  mumbi. Feffer ltd.