این مقاله در مجالی مغتنم میکوشد با روش دینپژوهی و بهشیوۀ توصیف و تحلیل، هستۀ حماسۀ بهارات را به بازگفت آورد. بیگمان طرح چنین مسئلهای نیاز به بررسی تحلیلی حماسه و نیز معرفی جایگاه متن مهابارات بزرگترین حماسۀ هندوان دارد. بررسی این متن بیانگر آن است که همچون حماسههای باستانی دیگر این خدایان و آدمیان هستند که در رزمی آشکار به نبرد برمیخیزند تا در جنگی تمامعیار که بهگونۀ حماسه (دلاوری و مردانگی در کارزار) انجام میگیرد؛ حقیقت را کشف یا اثبات کنند. گذشته از صورت پیدای حماسه که حکایت از جنگ با همۀ خشکی و خشونتش دارد؛ بهزودی چهرۀ پنهان آن نیز هویدا میشود. نبردی بیامان در شمایل بیباکی و ازخودگذشتگی، از پی دفاع و برپایی از حقیقتی محتومانجام، و با دستیابی به خودسازی و دیگرسازی فرجام میگیرد. در این نبرد، اهوراییان به یاری ایزدان، فرشتگان و اصولاً موجودات ماوراءالطبیعه در سلوکی عقلی و فعلی علیه اهریمنان تلاش میکنند تا به آرمانهای ستوده و سپید (مقدس) دست یابند. ازاینرو میتوان گفت این حماسه حکایت تلاش مردمان برای دستیابی به اخلاق و تقدس است. بهارات گزارش نبرد استراتژیک خدایان و آدمیان نیکخوی با دیوان و آدمیان بدخوی برپایۀ ایدوئولوژی هندوان است.
ادبیات پهلوانی