شاهنامهی فردوسی را حماسهی ملّی و گنجینهی هویّت ایرانیان دانستهاند. هویّتی که پاسداران آن با حفظ روایات شفاهی و سنن باستانی و انتقال این ذخیره به زمانهای که شرایط برای بازسرودن شاعرانهی آن فراهم گشت، توانستند در عهد اسلامی نیز آن را تداوم بخشند. اگرچه دهقانان در حفظ و بازگویی این سنن نقش مؤثّری دارند، اما توانمندی فردوسی در سرودن حماسهی ملّی و آفرینش اثری جاودانه، نامهی باستان ایران را به زیباترین شیوه ماندگار کرد. در بررسی این اثر حماسی، با این پرسش مواجه میشویم که آیا تنها ذوق سرشار و قریحهی ناب فردوسی و حسِّ ملّیّتی او به خلق شاهنامه انجامیده است یا اینکه اوضاع عصر و زمانهی شاعر نیز بر پدید آمدن این اثر تأثیرگذار بوده است؟ در این مقاله، با تبیین اوضاع سیاسی، اجتماعی، دینی، ادبی و فرهنگی عصر فردوسی و تأثیر آن بر سروده شدن شاهنامه، بر این یافته تأکید میکند که، پدید آمدن شاهنامه تابع شرایط روزگار فردوسی بوده است.
ادبیات پهلوانی