Journal of Heroic Literature

Journal of Heroic Literature

The effect of Ferdowsi era on the compilation of the Shahnameh

Document Type : Original Article

Author
History professor of Lorestan University.
http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.02
Abstract
Ferdowsi's Shahnameh has been considered a national epic and a treasure of Iranian identity. An identity whose guardians were able to continue it in the Islamic era by preserving oral traditions and ancient traditions and transferring this reserve to a time when the conditions for its poetic retelling were available. Although the peasants play an effective role in preserving and retelling these traditions, Ferdowsi's ability to compose a national epic and create an eternal work preserved Iran's ancient writing in the most beautiful way. In examining this epic work, we are faced with the question whether only Ferdowsi's rich taste and pure beauty and his sense of nationalism led to the creation of the Shahnameh, or whether the conditions of the poet's era also contributed to the emergence of this work. Has it been effective? In this article, by explaining the political, social, religious, literary and cultural conditions of Ferdowsi's era and its influence on the writing of the Shahnameh, he emphasizes the finding that the emergence of the Shahnameh was subject to the conditions of Ferdowsi's time.
Keywords

  1.  ابن اثیر، ضیاء‌الدین ابی­الفتح نصرالله بن محمّد (1382)، المثل السائر فی ادب الکاتب و الشاعر، قاهره، مطبعه‌ی عامره.
  2. اسدی طوسی (1317)، گرشاسب­نامه، به اهتمام حبیب یغمایی، تهران، بی­نا.
  3. اسلامی ندوشن، محمّدعلی (1363)، زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه، چاپ چهارم، تهران، انتشارات یزدان.
  4. اشپولر، برتولد (1360)، «تکوین تاریخ‌نگاری ایران»، در: تاریخ‌نگاری در ایران، ترجمه و تدوین یعقوب آژند، تهران، نشر گستره.
  5. انوری، اوحدالدین علی بن محمّد (1340)، دیوان انوری، به اهتمام محمّدتقی مدرسی رضوی، ج2، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
  6. باسورث، کلیفورد ادموند (1362)، تاریخ غزنویان، ترجمه حسن انوشه، ج1، تهران، انتشارات امیرکبیر.
  7. بیهقی، ابوالفضل محمد بن حسین (1376)، تاریخ بیهقی، مقدّمه، توضیحات و تعلیقات منوچهر دانش­پژوه، تهران، انتشارات هیرمند.
  8. تاریخ سیستان، ]بی­نام[ (1366)، تصحیح ملک‌الشعرای بهار، چاپ دوم، تهران، انتشارات پدیده خاور.
  9. خالقی، جلال (1355)، «طوس، زادگاه دقیقی است؟»، مجموعه سخنرانی‌های نخستین جشن طوس، تهران، سروش، 128- 117.
  10. دقیقی طوسی (1373)، دیوان دقیقی طوسی به انضمام فرهنگ بسامدی، به اهتمام محمّدجواد شریعت، چاپ دوم، تهران، انتشارات اساطیر.
  11. رازی، امین احمد (بی­تا)، هفت اقلیم، تصحیح جواد فاضل، ج2، تهران: کتابفروشی علی­اکبر علمی و ادبیه.
  12. سمرقندی، امیر دولتشاه بن علاءالدوله (1366)، تذکره­الشعراء، به همّت محمّد رمضانی، چاپ دوم، تهران، انتشارات پدیده‌ خاور.
  13. شوشتری، قاضی نورالله (1376ق)، مجالس­المؤمنین، ج2، تهران، کتابفروشی اسلامیه.
  14. صفا، ذبیح­الله (1362)، تاریخ ادبیات ایران، ج1 (خلاصه 1 و 2)، چاپ سوم، تهران، چاپخانه‌ رامین.
  15. صفا، ذبیح‌الله (1355)، «سخنی درباره‌ی شاهنامه، فردوسی و ادبیات حماسی»، مجموعه سخنرانی‌های نخستین جشن طوس، تهران، سروش، 203- 197.
  16. صفا، ذبیح‌الله (1363)، حماسه‌سرایی در ایران، چاپ چهارم، تهران، انتشارات امیرکبیر.
  17. عروضی، احمد بن عمر بن علی نظامی (1333)، چهار مقاله، به اهتمام محمّد قزوینی و محمّد معین، چاپ سوم، تهران، کتابفروشی زوار.
  18. فرای، ریچارد ن. (1365)، بخارا، دستاورد قرون وسطی، ترجمه محمود محمودی، چاپ دوم، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  19. فردوسی، حکیم ابوالقاسم (1368)، شاهنامه، چاپ ششم، 4جلد در یک مجلّد، تهران: سازمان انتشارات جاویدان.
  20. گردیزی، عبدالحی بن ضحاک (1363)، زین­الاخبار (تاریخ گردیزی)، تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران، چاپخانه ارمغان.
  21. ماسه، هانری (1350)، فردوسی و حماسه ملّی، ترجمه مهدی روشن­ضمیر، تبریز: انتشارات کمیته استادان دانشگاه تبریز.
  22. محیط طباطبایی (1355)، «چند نکته درباره فردوسی و شاهنامه»، مجموعه­ی سخنرانی‌های نخستین جشن طوس، تهران، سروش، 176- 171.
  23. مختا­ری، محمّد (1368)، حماسه در رمز و راز ملّی، تهران، نشر قطره.
  24. مقدسی، ابوعبدالله محمّد بن احمد (1361)، احسن­التقاسیم فی معرفه­الاقالیم، ترجمه علی‌نقی منزوی، ج2، تهران، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران.
  25. نظامی گنجوی (1377)، کلیات خمسه حکیم نظامی گنجوی، مقدّمه و شرح حال: شبلی نعمانی، حواشی محمود علمی«درویش»، چاپ چهارم، ]تهران[، انتشارات جاویدان.
  26. نعمانی، شبلی (1368)، شعرالعجم یا تاریخ شعرا و ادبیات ایران، ترجمه محمّدتقی فخرداعی گیلانی، ج1، چاپ سوم، تهران، دنیای کتاب.
  27. نوایی، امیرنظام­الدین علیشیر (1363)، تذکره مجالس­النفایس، به سعی و اهتمام علی­اصغر حکمت، تهران، کتابخانه منوچهری.
  28. نولدکه، تئودور (1327)، حماسه ملّی ایران، ترجمه ب. ع. ، مقدّمه سعید نفیسی، تهران، مرکز نشر سپهر.
  29. هدایت، رضاقلی­بن محمّدهادی (1382)، مجمع­الفصحاء، به کوشش مظاهر مصفا، ج1 بخش2، چاپ دوم، تهران انتشارات امیرکبیر.