رویکرد ساختاری شیوهای است که در قرن بیستم به اوج شکوفایی خود رسید و به ما این امکان را میدهد تا اصول واحد و تکرار شوندهای را که در میان روایتهای موجود در یک اثر ادبی مشابهت ایجاد میکند، دریابیم. گرینتسر یکی از صاحبنظران روسی است که با بررسی آثار حماسی تمدنهای مختلف به خصوص هند، سعی کرده طرح یکسانی را برای ساختار داستانهای حماسی ارائه نماید. به اعتقاد وی قهرمان داستانهای حماسی مانند ایزد گیاهی به صورت دورهای میمیرد و زنده میشود. در این مقاله سعی شده است، ضمن تحلیل نظریات ساختارگرایان به ویژه گرینتسر، ساختار داستانهای پهلوانی برزونامه را بر اساس نظریه گرینتسر مورد بررسی قرار دهیم تا به این سؤالات پاسخ دهیم آیا منظومه حماسی برزونامه با نظریه گرینتسر قابل تحلیل است؟ و آیا تقابل اندیشههای خیر و شر که از الگوی مرگ و رستاخیز مجدد نشأت گرفته بر ساختار این داستان تأثیر گذاشته است؟ به نظر میرسد داستانهای پهلوانی برزونامه بر اساس نظریه گرینتسر قابل تحلیل بوده قهرمان داستان مانند ایزدگیاهی به صورت دورهای میمیرد و زنده میشود و بافت روایی و شخصیتهای داستان تحت تأثیر اندیشههای خیر و شر قرار گرفته است. روش کار، تحلیل کتابخانهای طرح قصههای برزونامه و تطبیق آن بر ساختار اسطورههای تقویمی است.
احمدی، بابک، ساختار و تأویل متن، چاپ چهاردهم، تهران: نشر مرکز، 1391.
اخوت، احمد، دستور زبان داستان، چاپ اول، اصفهان: نشر فردا، 1371.
بالایی، کریستف و کویی پرس، میشل، سرچشمههای داستان کوتاه، ترجمهی احمد کریمی حکاک، تهران، انتشارات معین، 1378.
بهنام، مینا و یاحقی محمدجعفر، روایت شناسی داستان فرود سیاوش، کاوشنامه، سال چهاردهم، شمارهی 26، صص، 34-9، 1392.
خاتمی، احمد و جهانشاهی افشار، علی، چرا پهلواننامههای پس از شاهنامه مطرح نشدهاند، فصلنامهی ادبیات عرفانی و اسطورهای، شماره15، صص، 82-55، 1388.
رضی، هاشم، دین و فرهنگ ایرانی پیش از عصر زردشت، تهران: نشرسخن، 1382.
ستاری، جلال، نمادهای مادی رستاخیز، تهران: جهان نو، سال 24، 1348.
سرکاراتی، بهمن، بنیان اساطیری حماسهی ملی ایران، شاهنامه شناسی؛ جلد1، تهران: انتشارات بنیاد شاهنامه شناسی، 1357.
سلمی، عباس، پژوهشی در برزونامه و زمینههای مختلف آن، مجلهی دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی مشهد، سال بیست و هفتم، شماره اول، صص، 34-15، 1373.
صفا، ذبیحالله، حماسهسرایی در ایران، چاپ ششم، تهران: فردوس، 1374.
طالبیان، یحیی و دیگران، جدال خیر و شر درونمایه شاهنامه فردوسی و کهن الگوی روایت، جستارهای ادبی، شمارهی 158، صص: 116-101، 1386.
عباسلو، احسان، رویکرد ساختارگرایی، کتاب ماه ادبیات، شمارهی 7، صص، 87-81، 1391.
عباسی، علی، روایتشناسی کاربردی (تحلیل زبانشناختی روایت تحلیل کاربردی بر موقعیت. . .)، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، مرکز چاپ و انتشارات، 1393.
فروزنده، مسعود، زنجیرهها، عناصر و گزارههای روایی در داستان «بانوی حصاری» از هفت پیکر نظامی، پژوهشنامهی ادب غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال یازدهم، شمارهی بیستم، صص، 216-197، 1392.
کوسج، شمسالدین محمد، برزونامه، مقدمه، تحقیق و تصحیح اکبر نحوی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب، 1387.
نحوی، اکبر، ناگفتههایی درباره برزونامه، مجلهی دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد، سال سی و چهارم، شماره 1و 2، صص، 388-371، 1380، 1380.
ولسکا، آنا کراسنو، چند چهرهی کلیدی در اساطیر گاهشماری ایرانی، ترجمه ژاله متحدین، تهران: ورجاوند، 1382.
یاحقی، محمدجعفر، فرهنگ اساطیر و داستانوارهها در ادبیات فارسی، تهران: فرهنگ معاصر، 1386.
Zlatar,Zdenko, (1997),Approaches to the Ur Mahabharata, in Mabel Lee and Michael wilding. Eds. History , Literature and Society, Sydney Association for studies in society and culture. sydney. 243-279.
خلیلی جهانتیغ,مریم و شیخ حسینی,زینب . (1403). ساختار داستانهای پهلوانی برزونامه بر اساس نظریۀ گرینتسر و تقابل خیر و شر. ادبیات پهلوانی, 2(2), 61-75. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.04
MLA
خلیلی جهانتیغ,مریم , و شیخ حسینی,زینب . "ساختار داستانهای پهلوانی برزونامه بر اساس نظریۀ گرینتسر و تقابل خیر و شر", ادبیات پهلوانی, 2, 2, 1403, 61-75. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.04
HARVARD
خلیلی جهانتیغ مریم, شیخ حسینی زینب. (1403). 'ساختار داستانهای پهلوانی برزونامه بر اساس نظریۀ گرینتسر و تقابل خیر و شر', ادبیات پهلوانی, 2(2), pp. 61-75. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.04
CHICAGO
مریم خلیلی جهانتیغ و زینب شیخ حسینی, "ساختار داستانهای پهلوانی برزونامه بر اساس نظریۀ گرینتسر و تقابل خیر و شر," ادبیات پهلوانی, 2 2 (1403): 61-75, doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.04
VANCOUVER
خلیلی جهانتیغ مریم, شیخ حسینی زینب. ساختار داستانهای پهلوانی برزونامه بر اساس نظریۀ گرینتسر و تقابل خیر و شر. ادبیات پهلوانی, 1403; 2(2): 61-75. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.04