نقد و بررسی نارسایی‌های موجود در پیرنگ داستان «رستم و سهراب»

یکی از عناصر مهم تشکیل دهنده‌ی داستان، پیرنگ و توجّه به روابط منطقی میان رویدادها در داستان است که توجّه‌ و باریک‌بینی نسبتاً قابل تأمّل فردوسی به این مقوله و دقّت در روابط علّی و معلولی حوادث داستانی در شاهنامه، یکی از جنبه‌های درخشان حماسۀ ملی ایران است. امّا با ژرف‌نگری در برخی از داستان‌های شاهنامه از جمله «رستم و سهراب»، روشن می‌شود که پیرنگ آن در بسیاری از موارد نااستوار و سست است و پرسش‌‌های بسیاری در بخش‌های مختلف این داستان، بی‌پاسخ می‌ماند. به عنوان نمونه ازدواج یک‌شبۀ رستم با تهمینه و مکتوم ماندن این امر از دید درباریان، نامه‌نگاری‌های رستم و تهمینه به هم، نشان دادن تهمینه سه قطعه یاقوت و سه مُهره زر به سهراب، مأموریت هومان و بارمان در جلوگیری از فاش شدن هویت رستم و سهراب بر یکدیگر و ناتوانی رستم در شناخت هویت سهراب از جمله مواردی است که پیرنگ این داستان بشکوه را خدشه‌دار کرده است. با توجه به دقت خارق‌العادۀ فردوسی به پیرنگ در دیگر داستان‌های شاهنامه، سستی پیرنگ در داستان رستم و سهراب یا ناشی از تحریف‌های پی‌درپی است که در گذر زمان به این داستان راه یافته است تا ضمن گنجاندن آن در چارچوبی اخلاقی، بر جاذبه‌ و دلاویزی آن بیفزایند و یا ناشی از حذف‌های مکرر آگاهانه یا ناآگاهانه‌ای است که باعث شده است که بسیاری از خطوط محوری و بنیادین داستان مورد بحث از میان برود و درنتیجه پیرنگ آن سست نماید. از جمله مواردی که پیرنگ داستان سست می‌نماید،