درآمدی بر پیوند «ببر بیان» و کنیه‌ی «سگزی» در شاهنامه

درباره­ی «ببر بیان»، زره معروف رستم، تاکنون دیدگاه­های ضد و نقیض زیادی مطرح شده و هنوز نیز جنس این زره، یکی از معماهای شاهنامه است. برخی آن را از جنس پوست اژدها، برخی از جنس پوست اکوان دیو، برخی از جنس پوست پلنگ یا یوزپلنگ و برخی آن را  از جنس پوست ببر(حیوان درنده­ی معروف) دانسته­اند، اما به نظر نگارنده موارد یاد شده درست نمی­نماید. طبق شواهد و قراین مورد بحث در مقاله، پیشینه­ی پوشیدن «ببر» بنا بر تصریح اوستا به آناهیتا برمی­گردد و از آنجا که «ببر» در اوستا بی­هیچ تردیدی به معنای سگ آبی است، ببر بیان رستم نیز احتمالاً از جنس پوست سگ آبی بوده است و شاید  یکی از دلایل «سگزی» خواندن رستم، علاوه بر انتساب او به سیستان، پوشیدن پوست سگ آبی(ببر بیان) در جنگ­ها بوده است، چرا که اگر سگزی، فقط معنای سیستانی را در ذهن متبادر می­کرد، دلیلی نداشت که رستم از بازخواندن خود با این کنیه سخت در خشم شود و از دیگرسو تنها دشمنان رستم، این واژه را در رویارویی با او به کار ببرند و حتی یک بار هم، هواخواهان رستم او را با این کنیه، باز نخوانند. لذا تواند بود که واژه­ی سگزی  علاوه بر انتساب به سیستان، در گذر زمان به عنوان دشنام و خوارداشت رستم، در معنای « کسی که مثل سگ زندگی می‌کند»، به کار رفته باشد و دلیل این امر هم پوشیدن ببر بیانی بوده است که از جنس پوست سگ بوده است. « بیان»، صفت «ببر» نیز شکل تصحیف شده­ی «بغان» به معنای «بغانه یا خدایی» تواند بود، چرا که پیشینه­ ی پوشیدن ببر چنانکه گفته شد، به آناهیتا و خدایان برمی­ گردد.