بررسی همسانی‌های اسطوره‌ای طاووس و گاو در باورهای ملل مختلف (با تکیه بر اساطیر ایران و یونان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان (نویسندۀ مسئول)
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان.
چکیده
رابطۀ خدایان، انسان­ها و حیوانات با یکدیگر در اسطوره­ها و روایات کهن ملل مختلف از اهمیت خاصی برخوردار است. مخصوصاً اینکه برخی از حیوانات، به‌خاطر ویژگی­های بارز و نقش برجستۀ‌شان، در زندگی و باورهای گوناگون مردمان، بیشتر در کانون توجه قرار گرفته‌اند. از زمرۀ این حیوانات طاووس و گاو هستند؛ افسانه­های مربوط به این دو حیوان، شباهت­ها و تجانس­های بی­شماری با یکدیگر در فرهنگ­های مختلف، به‌ویژه در باورهای کهن ایران و یونان دارد که این امر می­تواند بیانگر اهداف مشترک مردمان این سرزمین­ها و تأثیرپذیری آن‌ها از یکدیگر باشد. در واقع یکی از ویژگی‌های بارز اسطوره‌ها، مشترک بودنشان در میان اقوام و ملل مختلف است و اسطورۀ طاووس و گاو نیز از این قاعده مستثنی نیستند که به‌عنوان مظاهر توتمیسم در فرهنگ اسطوره‌های ملل و حماسه‌های ملی سرزمین­های مختلف به چشم می‌خورند. از این‌رو، شناساندن نمودهای گوناگون اسطوره­های شکل‌گرفته در پیرامون آن‌ها، در کنار ارزشمندی، برای آگاهی از خاستگاه، پیوند و فلسفۀ تقدس آن‌ها می­تواند راهگشای بسیاری از سؤالات مبهم ذهن انسان­ها در طی ادوار مختلف تاریخ باشد. اگرچه در مورد پیوستگی­ها، ارتباط متنی، شخصیت­ها و داستان‌های کهن ایرانی با اسطوره­های ملل دیگر تحقیقات زیادی انجام شده­است؛ اما تاکنون به پیوندهای مشترک طاووس و گاو در اساطیر پرداخته ­نشده‌است.
 بدین‌جهت پژوهش حاضر کوشیده است تا تجانس­ها و مناسبت­های میان طاووس و گاو را در اساطیر ملل، به‌ویژه در اسطوره­های ایران و یونان بررسی کرده و پیوندهای اساطیری مشترک این دو حیوان را با تکیه بر پیکرگردانی اساطیری نشان‌دهد.

کلیدواژه‌ها


دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1
سال اول، شماره اول، پائیز و زمستان 1402
آذر 1402
صفحه 173-183