نظریه ی کنش گفتار، از مباحث مهم کاربردشناسی در زبانشناسی، بر این پایه مبتنی است که انسان از زبان تنها برای توصیف خویش و پدیدهها بهره نمی گیرد، بلکه با تولید پاره گفتارها، اعمالی نیز انجام میدهد؛ این اعمال را کنش گفتاری مینامند. در این جستار پس از معرفی نظریه ی کنشگفتار و پیشینه ی استفاده از آن در تحلیل آثار فارسی، به بررسی واژهی «خُنُک» در شاهنامه به عنوان یک نوع کنش گفتاری عاطفی و ترغیبی پرداختهایم. ابتدا تمام موارد کاربرد «خنک»، استخراج و طبقه بندی و سپس با روشی توصیفی- تحلیلی، بر اساس کنش منظوری موجود در فضای ابیات، به بررسی کنشگفتارهای این واژه پرداخته شده است. برآیند تحقیق آن است که کاربردهای واژهی «خُنُک»، در دو گروه کنش های گفتاری عاطفی و ترغیبی جای می گیرد. البته مرز میان کارکردها آنچنان باریک است که با کمی تغییر در زاویه ی نگاه، امکان تاویلی متفاوت و بردن هر مورد در ذیل کارکردی دیگر میسر است.
- اخلاقی، الهام و سیدمهدی زرقانی. (1391)، «تحلیل ژانر شطح بر اساس نظریۀ کنشگفتار»، دو فصلنامۀ علمی- پژوهشی ادبیات عرفانی دانشگاه الزهرا.
- الیاسی، محمود و ابوالفضل اخلاقی. (1391)، «بررسی کنشهای گفتاری در اشعار علامه اقبال لاهوری»، همایش بینالمللی اقبال لاهوری و اندیشههای او، مشهد.
- بختیاری، ژاله. (1390)، بررسی کنشهای گفتاری مولوی در دفتر اول و دوم مثنوی معنوی. (با تأکید بر کنشهای گفتاری عمل روایت)، پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه کردستان.
- پایا، علی. (1383)، فلسفۀ تحلیلی؛ مسائل و چشماندازها، تهران: طرح نو.
- پهلواننژاد، محمدرضا و نصرت ناصریمشهدی. (1387)، «تحلیل متن نامهای از تاریخ بیهقی با رویکرد معنیشناسی کاربردی. (نامۀ سران تگیناباد به امیر مسعود)»، مجلۀ زبان و ادبیات فارسی دانشکدۀ ادبیات و علومانسانی، دانشگاه تربیت معلم، سال 16، ش 62، صص 58 -37.
حسن آبادی,محمود و خسروی,اعظم . (1404). بررسی کنش های گفتاری در واژه ی خُنُک در شاهنامه. ادبیات پهلوانی, 3(4), 89-102. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2025.3.4.06
MLA
حسن آبادی,محمود , و خسروی,اعظم . "بررسی کنش های گفتاری در واژه ی خُنُک در شاهنامه", ادبیات پهلوانی, 3, 4, 1404, 89-102. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2025.3.4.06
HARVARD
حسن آبادی محمود, خسروی اعظم. (1404). 'بررسی کنش های گفتاری در واژه ی خُنُک در شاهنامه', ادبیات پهلوانی, 3(4), pp. 89-102. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2025.3.4.06
CHICAGO
محمود حسن آبادی و اعظم خسروی, "بررسی کنش های گفتاری در واژه ی خُنُک در شاهنامه," ادبیات پهلوانی, 3 4 (1404): 89-102, doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2025.3.4.06
VANCOUVER
حسن آبادی محمود, خسروی اعظم. بررسی کنش های گفتاری در واژه ی خُنُک در شاهنامه. ادبیات پهلوانی, 1404; 3(4): 89-102. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2025.3.4.06
