با آنکه سلسلهی اشکانی، طولانیترین دورهی حکومتی در تاریخ ایران را دارند، در روایت ملی- حماسی ایرانی که در منابع اسلامی مندرج است، تاریخ این سلسله با اختصار زیادی آمده است. چنان که در بیشتر موارد، جز ذکر نام شاهان و اشاره به عدد سالهای حکومتشان، چیز دیگری دربارهی آنها ندارد. این اختصار تا آن حدّ است که مدت زمان حکومت اشکانیان، به نصف زمان واقعی تقلیل یافته است. این قضیه تاکنون، فکر محققان بسیاری را به خود مشغول داشته و درباره علت این اختصارگویی نظراتی ابراز شده که فصل مشترک همهی آنها، انتساب این امر به سیاست تعمدی ساسانیان است، ولی در خصوص علّت اتّخاذ این سیاست از سوی ساسانیان، تاکنون تعمق زیادی به عمل نیامده است. این مقاله درصدد است تا با روش تحقیق تاریخی و از طریق به پرسش کشیدن دادههای موجود، چگونگی و علل این قضیه را مورد بررسی قرار دهد. این مقاله نشان میدهد که برخلاف مشهور، این تحریف نه معلول اعتقادات دینی و نه به دست موبدان، بلکه به دست اشراف دربار ساسانی و برای رفع مشکلات سیاسی- اجتماعی که دربار ساسانی و اشراف ایرانی، به صورت همزمان به آن گرفتار بودند، انجام شده است.
ابنشادی. (1383). مجمل التواریخ و القصص، تصحیح ملک الشعراء بهار، تهذران: دنیای کتاب.
ابنمسکویه محمد بن احمد. (1424). تجارب الأمم، تحقیق سید کسروی حسن، بیروت: دارالکتب العلمیه.
اصفهانی حمزه بن حسن. (1340ق). سنی ملوک الأرض و الأنبیاء، برلین: مطبعه کاویانی.
بلخی ابوزید احمد بن سهل. (1431). البدء و التّاریخ، قدّم له سمیر شمس، بیروت: دارصادر.
بیرونی ابوریحان محمد بن احمد. (1923). آثار الباقیة عن القرون الخالیة، تحقیق ادوارد زاخائو، لایپزیک.
بیکرمان. (1383). «تاریخ سیاسی دورهی سلوکی»، در تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، پژوهش دانشگاه کمبریج، جلد3 قسمت1، گردآوری احسان یار شاطر، ترجمهی حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.
بیوار. (1383). «تاریخ سیاسی ایران در دورهی اشکانیان»، در تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، پژوهش دانشگاه کمبریج، جلد3 قسمت1، گردآوری احسان یار شاطر، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیر کبیر.
پیرنیا حسن. (1388)، تاریخ ایران باستان، تهران: نگاه.
ثعالبی عبدالملک بن محمد. (1385). شاهنامه ثعالبی، ترجمهی محمود هدایتی، تهران: اساطیر.
دینوری ابوحنیفه احمد بن داود. (1384). اخبارالطوال، ترجمهی محمود مهدوی دامغانی، تهران: نشر نی.
زرینکوب. (1371). تاریخ مردم ایران قبل از اسلام، تهران: امیر کبیر.
صفا ذبیح الله. (1384). حماسه سرایی در ایران، تهران: امیر کبیر.
صفوی سیدحسن. (1364). اسکندر و ادبیات ایران و شخصیت مذهبی اسکندر، تهران: امیرکبیر.
طبری محمد بن جریر. (1418). تاریخ الطبری، تحقیق عبدالله علی مهنا، بیروت: مؤسسهی الأعلمی للمطبوعات.
فرای. ریچارد. ن. (1373). میراث باستانی ایران، ترجمهی مسعود رجبنیا، تهران: علمی فرهنگی.
فردوسی ابوالقاسم. (1374). شاهنامه، تصحیح ژول مول، تهران: علمی و فرهنگی.
فره وشی بهرام. (1370). ایرانویج، تهران: دانشگاه تهران.
یار شاطر احسان. (1383). «تاریخ روایی ایران»، در تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، پژوهش دانشگاه کمبریج، جلد3 قسمت1، گردآوری احسان یار شاطر، ترجمهی حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.
رحمتی,محسن . (1403). تحریف تاریخ اشکانیان در روایت ملی- حماسی و علل آن. ادبیات پهلوانی, 2(2), 95-108. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.06
MLA
رحمتی,محسن . "تحریف تاریخ اشکانیان در روایت ملی- حماسی و علل آن", ادبیات پهلوانی, 2, 2, 1403, 95-108. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.06
HARVARD
رحمتی محسن. (1403). 'تحریف تاریخ اشکانیان در روایت ملی- حماسی و علل آن', ادبیات پهلوانی, 2(2), pp. 95-108. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.06
CHICAGO
محسن رحمتی, "تحریف تاریخ اشکانیان در روایت ملی- حماسی و علل آن," ادبیات پهلوانی, 2 2 (1403): 95-108, doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.06
VANCOUVER
رحمتی محسن. تحریف تاریخ اشکانیان در روایت ملی- حماسی و علل آن. ادبیات پهلوانی, 1403; 2(2): 95-108. doi: http://doi.org/10.22034/heroic.2024.2.2.06