بررسی جاودانگی و بدن‌هنجاری در حماسه‌ی گیل‌گمش با تکیه بر شخصیت اوتناپیشتیم و گیل‌گمش

نوشتار حاضر به بازخوانی حماسة گیل‌گمش از منظر مطالعات بدن و آسیب‌پذیری آن می‌پردازد و می‌کوشد تا نشان دهد چگونه تقابل میان بدن توانمند گیل‌گمش و بدن پیر اوتناپیشتیم منجر به الگویی تازه از قهرمان‌گرایی و کمال انسانی می‌شود. هدف اصلی پژوهش، نقد انگارة قهرمان‌گرایی مبتنی بر توان جسمی و ارائة الگویی جایگزین است که بر خرد و پذیرش آسیب‌پذیری بنا شده‌است. روش تحقیق، تحلیل کیفی متن حماسه با رویکرد بین‌رشته‌ای است، بدین معنا که نقل‌قول‌های مستقیم از متن حماسه گیل‌گمش با نظریه‌های معاصر در حوزة مطالعات بدن و آسیب‌پذیری آن تلفیق شده‌است تا خوانشی تازه از روایت شکل دهد. نتایج نشان می‌دهد که بدن توانمند گیل‌گمش، با همة قدرتش، در برابر مرگ، خواب و محدودیت‌های طبیعی شکست می‌خورد، در حالی‌که بدن پیر و تضعیف‌گشته اوتناپیشتیم، با پذیرش محدودیت‌ها، سرچشمة خرد و معرفت است. همچنین در مقایسه با سنت ایرانی نشان می‌دهد که نمونه‌هایی چون زال، اسفندیار، سهراب، خضر و اسکندر نیز همین الگو را بازتاب می‌دهند و بدن غیرهنجاری، منبع معنا و خرد است. لذا این مقاله الگویی تازه از قهرمان‌گرایی در حماسة گیل‌گمش مبتنی بر خرد، آسیب‌پذیری جسم، جاودانگی معنوی و پذیرش مرگ ارائه می‌دهد و می‌تواند به مطالعات بین‌رشته‌ای در حوزة ادبیات، فلسفه و فرهنگ غنا بخشد.